Technische specificatie van Lascaux Spray Resist (#2095) voor het aanbrengen van een aquatint etsgrond m.b.v. een air-brush, en gebruiksaanwijzing


500 ml flacon


85 ml flacon

Samenstelling : gebaseerd op acryl copolymeer.

Deze nieuwe generatie etgrond is ontworpen als onderdeel van het "acrylic-resist etssysteem". Met behulp van deze etsgrond kunnen toonwaarden ("grijswaarden") op een gecontroleerde manier op de afdruk worden gerealiseerd. Een en ander is qua resultaat vergelijkbaar met de traditionele manier (stuifgrijn) om een etsgrond aan te brengen.

Eigenschappen

Deze blauw gekleurde etsgrond is (vloeibaar) wateroplosbaar, klaar voor gebruik, niet giftig en bruikbaar op koper, brons, zink, staal en aluminium. Te gebruiken voor het aanbrengen van een aquatint op een plaat maar, ook voor het corrigeren van een "open bite" op een bestaande plaat. De spray-resist (spuit etsgrond) wordt opgebracht d.m.v. een air-brush pistool. De deeltjes zullen op de plaat blijven kleven en op al deze punten als etsgrond werken. Hij kan worden gebruikt samen met andere Lascaux etsgronden en ook fotopolymeerfilm.

Aanwijzingen voor gebruik

Prepareren, opruwen en ontvetten van de plaat:
De randen van de plaat moeten worden afgeschuind met een vijl en scherpe hoeken afgerond. Goed schoonmaken, zodat er geen deeltjes metaal achterblijven. Beide zijden van de plaat kunnen dan licht worden opgeruwd zodat de resists beter hechten (staal vormt hierop een uitzondering, daar het van zichzelf al ruw genoeg is). Het opruwen kan op een aantal manieren; met carborundumpoeder (korrel 400) of met fin schuurpapier. Met cirkelvormige bewegingen schuurt men m.b.v. een schuurblokje en water het schuurmiddel over de plaat. Niet te grof schuren want, dit zal later een plaattoon te zien geven op de afdruk. (soms kan de plaat tussentijds gepolijst worden om de plaattoon te verminderen).
Vervolgens de plaat ontvetten met krijt, een ontvetter (Cif bijvoorbeeld, en alcohol). Het ontvetten controleren door de plaat onder de waterkraan te houden, als de plaat nog water afstoot, is hij nog niet vetvrij. De plaat laten drogen.

Gereedschap:

Een eenvoudig, goedkoop spuitpistool zoals de Badger airbrush 250-4 volstaat. De airbrush kan aangedreven worden door een spuitbus met samengeperste lucht of door een (stille) compressor. Het eigenlijke spuiten moet gebeuren in een spuitcabine of werkplaats met luchtafzuiging. Het is aangeraden een masker (geschikt voor waterige sprays) te dragen en de afzuiging moet ingeschakeld zijn tijdens het spuitproces. De platen moeten rechtop staan bij het bespuiten. Een houten plaat met een rij koploze spijkers op 10 cm van de onderrand, volstaat als steun. Aan de bovenkant van de plaat kan een metalen strook bevestigd worden waaraan, met magneten, een vel krantenpapier bevestigd kan worden ter bescherming van de plaat.

Spuittechnieken en theorie:

Oefen op een proper vel krantenpapier om uw vaardigheid met het pistool te ontwikkelen, met de mogelijke resultaten in het achterhoofd (zie de verschillende beeldvormingtechnieken verder in de tekst). De densiteit van de aquatint wordt bepaald door de afstand tussen het spuitpistool en de plaat: hoe groter de afstand, hoe verder de punten uit elkaar staan. Stel het gereedschap zo af dat het een fijne dan wel dichte mist afgeeft. Onthoudt dat hoe meer punten etsgrond op de plaat gespoten worden, hoe minder metaal er vrij ligt waar het etsmiddel kan inwerken, dus hoe lichter de gedrukte toon zal zijn. Let er op dat de plaat niet te veel wordt dichtgespoten aangezien er dan te weinig of geen etsing meer gebeurt. In gebieden die niet bespoten zijn zal het bijtmiddel sterk inwerken en volledig open etsen (open bite). Hierbij moet u bedenken of u een lichte aquatint over deze vlakken wilt spuiten (om een "roon" te drukken) of wil retoucheren met Lascaux Stop-out resist (afdeklak) om deze plekken te behouden als "high lights" (witte "vlekken") .
Als u klaar bent voor het bespuiten van platen, werk dans als volgt:

  1. Bevestig een vel krantenpapier aan de houten plaat. Zet de te bespuiten plaat, achterover leunend tegen het krantenpapier, rechtop op de rij spijkers.
  2. Test de airbrushinstallatie op een stuk papier, uit de buurt van de plaat, voordat er op de plaat wordt gespoten. Behoudt een stukje van de test als studievoorbeeld. Controleer de punten, als de plaat droog is, en kijk of er gebieden onbedekt metaal overblijven tussen de punten voor er begonnen wordt met etsen.
  3. Eenvormige aquatint (uniform): Om een eenvormige aquatint coating te bereiken wordt de etsgrond in parallelle horizontale stroken gespoten, bovenaan beginnend waarbij elke nieuwe strook onder de vorige gespoten wordt. Let er op steeds minimum 10 cm voorbij de rand te spuiten voor u van richting veranderd voor de volgende strook. Als u beslist dat een tweede laag nodig is, draait u de plaat 90°, laat u de eerste laag een minuut of twee drogen en herhaal het proces. Diepere tonen en complexere resultaten kunnen bereikt worden door de aquatint te herhalen (of andere etsgronden toe te passen) en het etsproces een aantal keer te herhalen.
  4. Meervormige aquatint (pluriform): De airbrush kan gebruikt worden als schildermethode en zodoende een meervormige aquatint creëren die varieert in densiteit over het plaatoppervlak. Zachte effecten worden kunnen worden gemaakt door met water een beeld te schilderen op de plaat en dat te bespuiten met de aquatint. De plaat kan hiervoor eventueel horizontaal gelegd worden.
  5. Sjabloontechnieken (stencilling): Vormen kunnen gemaakt worden door vochtige lichte papieren sjablonen op het plaatoppervlak te kleven voor het spuiten. Deze worden daarna verwijderd zodat het onbespoten metaal komt bloot te liggen. Geschilderde sjablonen worden gemaakt door rechtstreeks op de plaat te schilderen met Lascaux Lift solution, dat eerst wat moet drogen voor erover mag worden gespoten. Vervolgens wordt de Lift Solution verwijderd zodat het metaal er onder bloot komt te liggen in de vorm van de geschilderde figuren. Als over deze figuren een aquatint wordt gespoten zal er later een achtergrondtoon worden afgedrukt. Als er een witte achtergrond nodig is,moeten er meerdere lagen aquatint worden aangebracht, met tussentijds een droogtijd van 1-2 minuten, tot er een volledig gesloten laag over de plaat ligt zodat er daar geen etsing kan plaatsvinden.

Het drogen van de etsgrond:

De plaat vlak leggen en laten drogen. In een droogkast kan het ook (horizontaal) het gaat sneller.

Etsen:

De plaat kan geëtst worden met een veelheid aan etsmiddelen waaronder ijzerchloride (voor koper en brons) of kopersulfaat (voor staal, zink en aluminium). De platen worden eerst kort geëtst (enkele minuten) om de gedeeltes van de plaat, die worden aangetast door het etsmiddel, goed te kunnen zien. Als er dan delen zijn die niet zijn aangetast, terwijl het wel de bedoeling was, is er blijkbaar nog etsgrond, vet of verontreiniging aanwezig. Maak deze gedeeltes vetvrij en schoon met een afwasmiddel. Als het kort etsen geen problemen aan het licht brengt, kan het eigenlijke etsen beginnen. Tenzij er nog andere etsgrond moeten aangebracht worden of als er nog lijnen moeten worden getekend of bijgewerkt. Iedere keer als een etsgrond tussentijds moet worden aangebracht, moet de oxidatie van het koper worden verwijderd. Als dat niet wordt gedaan zal de etsgrond niet goed hechten. Voor het verwijderen van koperoxide wordt een oplossing van wat zout in keukenazijn gebruikt. Dan de plaat weer spoelen en drogen.
De etsgrond is zeer betrouwbaar, dus er kan diep worden geëtst zonder problemen. 

Het airbrush pistool schoonmaken:

Lascaux Aquatint resist is wateroplosbaar en kan van gereedschap, platen, en oppervlakken verwijderd worden met een warme zeepoplossing in water. Aangezien de resist zeer snel droogt moet alle gereedschap direct na gebruik gereinigd worden. Volg de gebruikersinstructies voor het reinigen van de airbrush. Verwijder het reservoir van het pistool, spoel grondig en vul het met water. Spuit nu op een stuk krantenpapier tot de buis en de nevel helemaal schoon zijn.

Verwijderen van de etsgrond:

Als de etsgrond niet is uitgehard, is deze wateroplosbaar. Daarom kan etsgrond (nog niet uitgehard)van gereedschap platen en oppervlaktes verwijderd worden met warm water en zeep. Uitgeharde etsgrond kan verwijderd worden door de plaat (of schoon te maken gereedschap) tien minuten en een bakje met Mystrol (of Lascaux remover) te leggen. Vervolgens de plaat er uit halen en gelijk met een borstel de etsgrond van de plaat borstelen. Draag hierbij beschermende handschoenen. Dan de plaat grondig afspoelen met warm water en controleren op achtergebleven resten etsgrond.