Etsen

Het etsen vindt plaats in vloeibare ijzer-chloride (opgeloste kristallen in water). U kunt horizontaal etsen in zuurbakken of vertikaal in bakken. Als U een horizontale zuurbak gebruikt kunt U het beste werken met "Edinburgh Ets"; los citroenpoeder op in warm water en voeg ijzer-chloride toe van 45-47° Beaumé. Het opgeloste citroenzuur zorgt voor een nuawkeurige etsing en voorkomt ook dat er kristallen gevormd worden die het etsproces kunnen belemmeren. Hierdoor is het niet nodig om kristallen weg te vegen gedurende het etsen, U kunt de plaat gewoon met het beeld naar boven in het bad laten liggen. Deze etstechniek is ontwikkeld door Friedhard Kiekeben (destijds verbonden aan de grafische werkplaats van Edinburgh Schotland).

Edinburgh Ets - 5 liter voor het etsen in een horizontale bak
Los 250 gram citroenpoeder op in 3/4 liter heet water.

• Zodra de citroenpoeder is opgelost, 4 liter ijzer-chloride 45-47° Beaumé toevoegen.
• Een verse oplossing Edinburgh Ets moet "ingewerkt" worden. Gooi een stukje koper in de oplossing en laat het helemaal oplossen. (anders is de oplossing in het begin te sterk)
• Het mengsel is klaar voor gebruik. Het etsen moet plaats vinden in een open bak, d.w.z. de bak mag niet worden afgesloten door een deksel. Het gebruik van een zuurbak met randafzuiging is echter wel aan te bevelen, waarbij uiteraard wel het deksel gesloten kan worden. Etsen met ijzer-chloride is relatief ongevaarlijk in vergelijking met salpeterzuur, maar dat wil niet zeggen dat het volkomen onschakelijk is.
• Na gebruik moet de Edinburgh Ets oplossing weer terug in een reservoir.
• Etsen in een vertikale tank
  Vul de tank met ijzer-chloride, maar voeg de citroenpoeder niet toe bij vertikaal etsen.
• Schakel de beluchting in. Dit is een aquarium luchtpomp die zorgt voor een zekere turbulentie in het bad.

Materialen
Vloeibare ijzer-chloride 45-47 Beaumé degrees (72%)
Citroenpoeder

Afdekken van de achterkant van de plaat
Alvorens te etsen moet de plaat aan de achterkant worden afgedekt.

• Leg de koperplaat op een glazen plaat en bedek de achterkant met het bruine plastic verpakkingstape (5cm breed)
• Snijdt de overstekende tape rondom weg met een hobby-mes.
• Maak met hetzelfde plakband een hengsel of een handvat om het in en uit de ijzer-chloride te kunnen halen.

Afdekken voor en tijdens het etsen
Als u sommige delen van de koperplaat wilt afdekken met etsgrons, voor het tijdens het proces, kunt U een acryl afdeklak (Golden) met een penseel opbrengen. De afdeklak is diepzwart. Als de plaat moet worden afgedekt na het etsen in de ijzerchloride moet eerst de koper-oxide verwijderd worden die ontstaan is tijdens het etsen. De acryl-afdeklak houdt niet goed op een ge-oxideerd koperoppervlak.

• Verwijder de oxide.
• Spoel de plaat goed schoon en laat het een paar minuten drogen in de droogkast.
• Breng met een penseel de afdeklak aan.
• Laat de afdeklaag ongeveer 10 minuten harden in de droogkast alvorens verder te gaan met etsen.

Het verwijderen van de oxide
Als de plaat geëtst is en uw ilt weer opnieuw een etsgrond aanbrengen, dan moet de koperplaat eerst oxide-vrij gemaakt worden.

• Meng 2-3 eetlepels tafelzout met 1 liter azijn. Roer dit goed. Bewaar de oplossing in een plastic fles.
• Leg de koperen plaat in een zuurbak en schenk de oplossing er over heen.
• De plaat "de-oxideert" onmiddelllijk. Spoel met water af en droog het. De plaat is nu geschikt voor het aanbrengen van etsgrond.
• Schenk de oplossing weer terug in de fles, het kan vele malen gebruikt worden. Het wordt groen zodra het uitgewerkt is.

Verwijderen van de etsgrond
Etsgronden die op acryl gebaseerd zijn kunnen worden verwijderd met een lichte oplossing van soda in water. Soda kristallen kunnen het beste worden opgelost in warm water. Soda is een base en kan de huid irriteren. Het is daarom aan te bevelen handschoenen te dragen tijdens het verwijderen van de etsgrond.

• Los 6-10 eetlepels soda kristallen in twee liter heet water.
• Als de soda kompleet opgelost is, de oplossing in een zuurbak gieten.
• Leg de plaat in de zuurbak met de etsgrond naar boven.
• Na ongeveer 5-20 minuten kan de etsgrond worden weggewassen onder stromend water.
• Verwijder de bruine verpakkingstape aan de achterkant van de plaat.
• De oplossing kan voor vele platen gebruikt worden voordat het uitgewerkt is.

Materialen
Soda kristallen (soda ash)

(deze pagina is vertaald vanuit de Engelstalige pagina van Henrik Boegk, Grafisk Eksperimentarium)