Een technisch woordenboek over grafische technieken, André Béguin. NL

Blackening of metal plates. Het zwarten van metalen platen

Het zwartmaken van metalen platen
Soms proberen kunstenaars metalen platen zwart te maken om de zichtbaarheid van de afbeelding die op de plaat wordt getekend te vergroten. Het zwartmaken gebeurt alleen in de lijnen waaruit de afbeelding bestaat, terwijl de reliëfdelen van de plaat gepolijst blijven [* polijsten]. Dit proces is te vergelijken met het zwartmaken van lijnen met houtskool bij rookhoutsneden*. Het aanbrengen van een patina op een negatief gebeurt meestal op fotografische platen.
ZWARTMAKEN VAN ZINK. Hiervoor kan men een oplossing van antimoonchloride gebruiken (15 gram opgelost in wijnsteenzuur en gemengd met één liter of 2,2 quarts water) of een bad van ijzer(III)chloride verzadigd met koper. De laatste oplossing heeft echter een nadeel, aangezien deze de plaat bijt en daarom slechts tijdelijk kan worden gebruikt. De volgende oplossing kan ook worden gebruikt;

water ..........................................1 liter
gekristalliseerd natriumhyposulfiet.......100 gram
droog natriumbisulfiet.................... ...53 gram
gekristalliseerd ijzersulfaat..................70 gram
gekristalliseerd magnesiumsulfaat........180 gram


VERZWARTEN VAN KOPER. Dit kan worden gedaan met een sterk verdunde oplossing van natriumpolysulfide. Als het zwartmaken slechts tijdelijk is, kan men een 12%-oplossing van natriumsulfide in waterstofperoxide (10%-concentratie) gebruiken, gemengd met wat bleekmiddel. Voor regelmatiger gebruik is het beter om verdund natriumbisulfiet of zelfs kaliumsulfiet te gebruiken.

VERZWARTEN VAN STAAL. Wat roestvrij staal betreft, gebruik een bad van natriumbichromaat dat is verwarmd tot ongeveer 400° Celsius (750° Fahrenheit). Laat de plaat in het bad liggen totdat deze de gewenste kleur heeft bereikt, haal hem er vervolgens uit, laat hem afkoelen en was hem af met heet water. De op deze manier verkregen patina is zeer bestendig
Voor normaal staal lost u de volgende ingrediënten op in een halve liter water:
zoutzuur.... .........60 gram
alcohol...........................50 gram
kwikbichloride..........20 gram
koperchloride..............10 gram
bismutchloride....... .....10 gram
De oplossing wordt aangebracht met een penseel of door onderdompeling. Na het drogen moet de plaat 20 minuten worden gebrand. Herhaal de bewerking indien nodig.

ZWARTMAKEN VAN IJZER. Dompel de plaat twee uur onder in een kokende oplossing van 40 gram fosforzuur, 5 gram mangaandioxide en 1800 gram water.